Lachgas: bijwerkingen en eerste hulp

Laatst bijgewerkt: oktober 2026 · Leestijd ongeveer 3 minuten · Geschreven en gecontroleerd door het team van Lachgas Gelderland

Directe effecten tijdens en kort na gebruik

De roes van lachgas is kort, maar in die paar minuten gebeurt er veel in het lichaam. Omdat het gas de plaats van zuurstof inneemt, daalt het zuurstofgehalte in het bloed. Duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid en een bonzend hart zijn daarvan de meest gemelde gevolgen. Sommige mensen vallen flauw, zeker als ze staan, en lopen daarbij letsel op door de val. Ook verwardheid, wegvallen van coördinatie en kortdurend geheugenverlies komen voor. Deze klachten verdwijnen meestal zodra iemand weer gewone lucht inademt, maar dat maakt de val of de botsing die eraan voorafging niet ongedaan.

Een minder bekend gevolg is dat lachgas de beoordeling van de eigen toestand vertroebelt. Wie net heeft gebruikt, voelt zich vaak helder terwijl de reactiesnelheid en het evenwicht nog niet terug zijn. Dat is een van de redenen waarom het middel zo riskant is in combinatie met trappen, balkons, water of verkeer. Wat dat voor bestuurders betekent, staat in lachgas in het verkeer.

Gevolgen bij herhaald gebruik

Wie vaker gebruikt, loopt tegen een ander soort schade aan. Het bekendste probleem is het uitschakelen van vitamine B12, met tintelingen, krachtverlies en in ernstige gevallen blijvende beschadiging van het ruggenmerg. Dat mechanisme is uitgewerkt in lachgas en vitamine B12. Daarnaast zijn er aanwijzingen voor een verhoogd risico op trombose, voor blaasproblemen en voor psychische klachten zoals angst, somberheid en concentratieverlies. Ook afhankelijkheid komt voor: het korte effect lokt herhaling uit, en bij een deel van de gebruikers groeit de frequentie ongemerkt. Het Trimbos-instituut beschrijft deze risico’s op trimbos.nl.

Bevriezing door koud gas en koud metaal

Een tank die wordt geopend koelt razendsnel af, en het uitstromende gas is nog kouder. Direct contact met de kraan, de slang of de gasstroom kan daardoor binnen seconden bevriezingsletsel geven aan lippen, vingers, tong of keel. In de praktijk gebeurt dit vooral wanneer mensen rechtstreeks aan een tank inhaleren of een tank zonder handschoenen hanteren. Bevriezing van de luchtwegen is bijzonder gevaarlijk, omdat zwelling de ademhaling kan belemmeren. Herken bevriezing aan witte of grauwe huid, een verdoofd gevoel en later blaren. De verzegelde levering en het advies om een tank nooit met de blote huid te hanteren hangen hiermee samen; praktische tips staan in lachgas bij kou en warmte.

Stap voor stap: iemand wordt onwel

Raakt iemand in je omgeving duizelig, bleek of buiten bewustzijn na lachgas, dan telt vooral rust en snelheid van handelen. Je hoeft geen hulpverlener te zijn om het verschil te maken. Onderstaande volgorde helpt om niets over het hoofd te zien.

• Stop de toevoer. Sluit de tank en haal alles wat met gas te maken heeft weg van de persoon.
• Zorg voor frisse lucht. Open een raam of breng de persoon rustig naar buiten als dat zonder risico kan.
• Controleer bewustzijn en ademhaling. Spreek de persoon aan en kijk of de borstkas beweegt.
• Leg een bewusteloos persoon die ademt op de zij. Zo kan braaksel wegstromen en blijft de luchtweg vrij.
• Koel bevroren huid met lauw water. Niet wrijven, geen heet water en geen directe warmtebron.
• Blijf erbij. Laat de persoon niet alleen en houd in de gaten of de toestand verandert.

Wanneer bel je 112?

Bel 112 als iemand niet reageert op aanspreken, niet of onregelmatig ademt, een toeval krijgt, blauwe lippen heeft, hevige pijn op de borst meldt of na een val niet goed meer kan bewegen. Twijfel je, bel dan ook: de meldkamer stelt gerichte vragen en zegt wat je moet doen tot de ambulance er is. Vertel eerlijk dat er lachgas is gebruikt en of er alcohol of andere middelen bij zaten. Hulpverleners zijn er om te helpen, niet om te oordelen, en die informatie bepaalt de behandeling. Bij klachten die niet acuut zijn maar wel aanhouden, zoals tintelingen of vermoeidheid, is de huisarts de juiste plek. Over de combinatie met drank lees je verder in lachgas en alcohol.